Zachowek czy zachówek? Od razu na początku trzeba wyjaśnić, że w prawie spadkowym nie występuje takie pojęcie jak „zachówek”. Należy o tym powiedzieć, ponieważ wiele osób używa błędnie pojęcia „zachówek” na określenie zachowku. Natomiast poprawnie jest, gdy używamy pojęcia zachowek.

Zachowek to pojęcie z zakresu prawa spadkowego. We wcześniejszych artykułach poruszaliśmy już tematy z zakresu prawa spadkowego. Przygotowaliśmy artykuł o tym, jak poprawnie sporządzić testament.

Zachowek ma zagwarantować spadkobiercom ustawowym prawo domagania się rekompensaty, gdy nie zostaną oni powołani w testamencie przez spadkodawcę. Zachowek stosuje się także, kiedy spadkodawca już za życia rozporządził swoim majątkiem. Przykładowo spadkobierca dziedzicząc ustawowo może spotkać się z sytuacją, kiedy w skład masy spadkowej nie będą wchodzić żadne aktywa. W konsekwencji będziemy mieć do czynienia z tzw. pustym spadkiem.

Zachowek – komu przysługuje?

Zachowek przysługuje spadkobiercom ustawowym. Jednak nie chodzi o całą grupę spadkobierców ustawowych, a o konkretnie wskazanych przez ustawodawcę. Zachowek przysługuje zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, lecz jedynie w sytuacji, kiedy byliby powołani do spadku na podstawie dziedziczenia ustawowego.

Zachowek nie należy się osobom wydziedziczonym przez spadkodawcę, uznanym za niegodne dziedziczenia, osobom, które zrzekły się spadku za życia spadkodawcy lub odrzuciły spadek po śmierci spadkodawcy.

Ile wynosi zachowek? adwokat skarżysko kamienna

Uprawnionemu do zachowku przysługuje ½ wartości jego udziału spadkowego, jaki przypadałby mu przy dziedziczeniu ustawowym. Jednak w sytuacji, kiedy uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy lub jest osobą małoletnią (mniej niż 18 lat) to przysługuje mu 2/3 wartości jego udziału spadkowego.

Poprawne wyliczenie ile wynosi zachowek jest dość trudne i skomplikowane. Na początku należy ustalić udział spadkowy, który stanowi podstawę obliczenia ile wynosi zachowek. Ustalając udział spadkowy musimy uwzględnić spadkobierców niegodnych dziedziczenia oraz tych, którzy odrzucili spadek. Nie bierzemy pod uwagę tych, którzy zrzekli się dziedziczenia lub zostali wydziedziczeni.

Kiedy wyliczymy udział spadkowy, możemy ustalić ile wynosi zachowek. Do wyliczenia zachowku uwzględnia się aktywa spadku, dolicza darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę. Nie doliczamy do spadku drobnych darowizn oraz tych dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, dokonanych na rzecz osób niebędących spadkobiercami lub uprawnionymi do zachowku.

Przykładowe wyliczenie ile wynosi zachowek. Przykład nr 1.

Scheda spadkowa po Janie Nowaku wynosi 500 000 zł. W jej skład wchodzi mieszkanie o wartości 400 000 zł i samochód osobowy o wartości 100 000 zł. Jan Nowak pozostawił po sobie jedynie 2 dzieci: Marcina i Katarzynę. W testamencie zapisał cały swój majątek Marcinowi. Katarzyna nie została powołana do spadku. Marcin i Katarzyna są pełnoletni i nie są trwale niezdolni do pracy. Gdyby rodzeństwo dziedziczyło na podstawie ustawy, każde z nich miałoby prawo do ½ spadku, co daje sumę 250 000 zł. Katarzynie tytułem zachowku należy się ½ jej udziału spadkowego, a zatem ½ z 250 000 zł, co daje kwotę 125 000 zł. Jak zatem widzimy Katarzyna może domagać się od Marcina kwoty rzędu 125 000 zł tytułem zachowku.

Przykładowe wyliczenie ile wynosi zachowek. Przykład nr 2.

Scheda spadkowa po Janie Nowaku wynosi 700 000 zł. W jej skład wchodzi dom o wartości 600 000 zł oraz samochód o wartości 100 000 zł. Jan Nowak pozostawił po sobie jedynie 2 dzieci: Marcina i Katarzynę. Rok przed śmiercią darował swojej córce Katarzynie dom o wartości 600 000 zł, a w testamencie zapisał wszystko co mu pozostało tj. samochód o wartości 100 000 zł synowi Marcinowi. Czy syn Marcin mimo to może czegoś się domagać od swojej siostry Katarzyny? Tak, Marcin może domagać się zachowku uzupełniającego. Zarówno Marcin, jak i Katarzyna są pełnoletni i nie są trwale niezdolni do pracy. W przypadku, gdyby rodzeństwo dziedziczyło na podstawie ustawy, każde z nich miałoby prawo do ½ spadku, co daje sumę 350 000 zł. Marcinowi tytułem zachowku należy się ½ jego udziału spadkowego, a zatem ½ z 350 000 zł, co daje kwotę 175 000 zł. Od wartości ustalonego zachowku należy odjąć wartość otrzymanego samochodu tj. 175 000 zł – 100 000 zł = 75 000 zł – o taką kwotę może upominać się od Katarzyny, Marcin.

Zachowek a przedawnienie

Należy zaznaczyć, że zachowek jest roszczeniem, które ulega przedawnieniu. Roszczenie uprawnionego do zachowku przedawnia się z upływem pięciu lat od ogłoszenia testamentu. Z kolei roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanego od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem pięciu lat od otwarcia spadku.

Podsumowanie

Podsumowując należy stwierdzić, że dochodzenie zachowku jest dość skomplikowane i może wywołać problematyczne sytuacje.  W szczególności może stworzyć to kłopoty osobom, które nie mają w tym zakresie odpowiedniej wiedzy. Świadomość swoich praw jest jednak bardzo ważna i mam nadzieję, że po przeczytaniu tego artykułu mają już Państwo większą wiedzę w tym zakresie.

Jeśli mają Państwo dodatkowe wątpliwości związane z pojęciem zachowku, zachęcamy do kontaktu z Kancelarią. Będziemy starać się rozwiać Państwa wątpliwości i odpowiedzieć trapiące pytania oraz wyjaśnić Państwu zawiłe kwestie prawne. Na blogu Kancelarii Adwokackiej Adwokata Piotra Rodaka będziemy poruszać także inne zagadnienia prawne, zachęcamy do śledzenia naszej strony.

• Facebook
• Google
• Mail
• WordPress

Artykuł Zachowek. Prawo do zachowku, ile wynosi zachowek? pochodzi z serwisu Adwokat Piotr Rodak.

Narkotyki. Co grozi za posiadanie narkotyków?

W tym artykule omówię regulacje prawne dotyczące posiadania narkotyków oraz jakie grożą za to konsekwencje. W społeczeństwie wielokrotnie zdarzają się przypadki posiadania narkotyków. Posiadanie narkotyków szczególnie jest częstym zjawiskiem wśród młodych osób. Niestety, ale młodzież bardzo często nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji i tego co grozi za posiadanie narkotyków.

Regulacje prawne posiadania narkotyków adwokat skarżysko

Problem narkotyków jest tak istotny i poważny, że została wprowadzona w związku z nim osobna ustawa. Nie ma o nim mowy w kodeksie karnym. W odrębnej ustawie zostało scharakteryzowane przestępstwo posiadania narkotyków. Ustawa ta to Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii.

Interesujące nas zagadnienie zostało uregulowane w art. 62 i art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

art.  62.
1. Kto, wbrew przepisom ustawy, posiada środki odurzające lub substancje psychotropowe, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
2. Jeżeli przedmiotem czynu, o którym mowa w ust. 1, jest znaczna ilość środków odurzających lub substancji psychotropowych, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. art.  62a. 
Jeżeli przedmiotem czynu, o którym mowa w art. 62 ust. 1 lub 3, są środki odurzające lub substancje psychotropowe w ilości nieznacznej, przeznaczone na własny użytek sprawcy, postępowanie można umorzyć również przed wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia, jeżeli orzeczenie wobec sprawcy kary byłoby niecelowe ze względu na okoliczności popełnienia czynu,
a także stopień jego społecznej szkodliwości.

Posiadanie narkotyków – pojęcie znacznej ilości

Pojęcie posiadania narkotyków jest jasne dla wszystkich. Jednak bardzo trudno jest wskazać czym jest znaczna ilość, granicę od której się ona zaczyna. Nie zostało to określone w przepisach, a pozostawione do rozstrzygnięcia dla Sądu. W tym przypadku należy przywołać orzeczenia sądowe, które omawiają to zagadnienie. Wyrok Sądu Najwyższego z 11 października 2017 r., sygn. akt III KK 73/17

,,Organ orzekający, ustalając znamię „znacznej ilości” środków odurzających lub substancji psychotropowych w rozumieniu art. 62 ust. 2 ustawy z dn. 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, powinien brać pod uwagę nie tylko kryterium ilościowe, ale i jakościowe, a także i to, w jakim celu sprawca środki te lub substancje posiadał.”

Wyrok SA w Lublinie z dn. 2 marca 2017 r., II AKa 279/16.

„Przyjmując, że dawka wystarczająca do jednorazowego odurzenia się jednej osoby to 0,1-0,5 g, ustalenie, iż 100 g marihuany stanowi ilość znaczną, nie może budzić żadnych wątpliwości”

Posiadanie narkotyków – wypadek mniejszej wagi

Podobnie jak pojęcie znacznej ilości w przepisach nie zostało unormowane także pojęcie wypadku mniejszej wagi. Ustawodawca pozostawił do doktrynie i praktyce sądowej. Przybliżę Państwu to pojęcie cytując literaturę przedmiotową w tej sprawie.

,,Pod uwagę należy wziąć takie elementy jak: ilość i rodzaj środka bądź substancji, cel, w jakim środek ten posiadano (własny użytek, użyczenie, sprzedaż), finalne przeznaczenie (odurzenie rekreacyjne, zaspokojenie potrzeby osoby uzależnionej, zmniejszenie cierpienia osoby chorej). Należy przy tym mieć na uwadze, że poszczególne rodzaje środków i substancji cechują się drastycznie różnym stopniem negatywnego oddziaływania na organizm.”

(W. Zontek [w:] Komentarz do wybranych przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii [w:] Przestępstwa narkotykowe i dopalacze. Komentarz, red. W. Górowski, M. Małecki, D. Zając, Kraków, art. 62)

Jeśli chodzi o możliwość zastosowania wypadku mniejszej wagi, narkotyki muszą być przeznaczone na własny użytek. Ich ilość musi być nieznaczna. W przepisie nie zostało zdefiniowane od jakiej granicy mowa będzie o ilości nieznacznej. Dlatego zawsze będzie to oceniane przez organy ścigania lub Sądy.

Posiadanie narkotyków na własny użytek adwokat skarżysko

Przeznaczenie na własny użytek narkotyków wskazano i opisano w doktrynie.

,,Wszystkie powyższe stanowiska mają wspólny mianownik, gdyż pojęcie nieznacznej ilości analizują w optyce drugiej przesłanki, tj. przeznaczania na własny użytek. Zatem muszą one ogniskować się wokół czysto konsumenckiej ilości dla wyłącznie jednej osoby, która to ilość pozwala na poczynienie domniemania, że nie zostanie udzielona innej osobie lub podzielona na porcje dilerskie z zamiarem dalszej dystrybucji. Pamiętać należy, że posiadanie narkotyków jest wciąż zabronione, a wprowadzenie art. 62a u.p.n. było jedynie koncesją na rzecz osób uzależnionych (zachęta do leczenia zamiast karania) oraz okazjonalnych konsumentów (skala i częstotliwość spożycia nie wpływa w istotnym stopniu na zdrowie publiczne, a ściganie byłoby nieefektywne kosztowo i organizacyjnie). Dlatego też na aprobatę zasługuje stanowisko, że chodzi o takie ilości, które pozwalają jednej osobie na uzyskanie pozamedycznego efektu odurzenia w jednostce czasu 1-2 dni, w okolicznościach, w których nie można domniemać, że środki te są gromadzone na przyszłość w celu dystrybucji osobom trzecim.”

W. Zontek [w:] Komentarz do wybranych przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii [w:] Przestępstwa narkotykowe i dopalacze. Komentarz, red. W. Górowski, M. Małecki, D. Zając, Kraków, art. 62(a), art. 62(b)

Niezbędną przesłanką do zastosowania tego przepisu jest to, że orzeczenie wobec sprawcy kary za posiadanie narkotyków byłoby niecelowe. Ze względu na okoliczności popełnienia czynu, a także stopień społecznej szkodliwości.

Przestępstwo narkotykowe a nawiązka

Należy również wspomnieć o możliwości orzeczenia przez Sąd od sprawcy nawiązki, co często stanowi bardzo poważne konsekwencje materialne dla sprawcy czynu. Jak stanowi art. 70 ust. 4 i ust.5 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Art. 70

4. W razie skazania za przestępstwo określone w art. 53-63 sąd może orzec na cele zapobiegania i zwalczania narkomanii nawiązkę w wysokości do 50 000 zł

5.  Przepisu ust. 4 nie stosuje się do sprawcy przestępstwa określonego w art. 62 ust. 1 i art. 62b ust. 1, jeżeli jest on osobą uzależnioną.

Podsumowanie

Podsumowując widzimy, że konsekwencje jakie możemy ponieść są bardzo poważne. Jednocześnie narkotyki stanowią zagrożenie dla naszego zdrowia i życia. Należy zatem unikać ich. Jeżeli jednak już znajdziemy się w sytuacji przedstawionej w niniejszej analizie, warto wiedzieć w jakie sposób się bronić oraz co nam grozi.

Jeśli mają Państwo dodatkowe wątpliwości związane z regulacjami i konsekwencjami akie grożą w związku z posiadaniem narkotyków, zachęcamy do kontaktu z Kancelarią. Będziemy starać się rozwiać Państwa wątpliwości i odpowiedzieć na trapiące pytania oraz wyjaśnić Państwu zawiłe kwestie prawne. Na blogu Kancelarii Adwokackiej Adwokata Piotra Rodaka będziemy poruszać także inne zagadnienia prawne, zachęcamy do śledzenia naszej strony.

• Facebook
• Google
• Mail

Artykuł Posiadanie narkotyków – co grozi za posiadanie narkotyków? pochodzi z serwisu Adwokat Piotr Rodak.